BIES - prototyp z Sanoka

AUTOSAN BIES – nowa generacja autobusu międzymiastowego i ewakuacyjnego

AUTOSAN BIES to nowy prototyp autobusu opracowany przez HSW S.A. Oddział Autosan w Sanoku.
Pojazd został po raz pierwszy zaprezentowany publicznie 15 września 2026 roku. BIES rozpoczyna nową rodzinę autobusów Autosana, przeznaczonych zarówno do przewozu pasażerów, jak i do zadań specjalnych, przede wszystkim ewakuacyjnych.

Firma Autosan

Jest to jedna z najbardziej znanych polskich marek związanych z produkcją autobusów.
Historia zakładu w Sanoku sięga 1832 roku. Początkowo zakład zajmował się między innymi produkcją kotłów i urządzeń dla przemysłu, później produkowano w nim wagony kolejowe oraz tramwaje. Produkcja autobusów stała się jednym z najważniejszych kierunków rozwoju przedsiębiorstwa.

W 1958 roku rozpoczęto produkcję autobusów SAN, a w 1973 roku do produkcji seryjnej wszedł Autosan H9.
Był to jeden z najważniejszych modeli w historii polskiej motoryzacji. H9 produkowano w latach 1973–2003, a fabrykę opuściło ponad 58 tysięcy egzemplarzy. Autobusy tej rodziny były wykorzystywane zarówno w Polsce, jak i na rynkach zagranicznych.

BIES jest kolejnym etapem długiej tradycji sanockiej fabryki w projektowaniu autobusów.

Czym jest BIES?

BIES został zaprojektowany jako autobus typu dual use (podwójnego przeznaczenia), czyli pojazd mogący pełnić więcej niż jedną funkcję. W normalnych warunkach ma służyć do przewozu pasażerów, natomiast w sytuacji kryzysowej może zostać szybko przystosowany do wykonywania zadań specjalnych i ewakuacyjnych.

Takie rozwiązanie ma szczególne znaczenie w przypadku wystąpienia klęsk żywiołowych, sytuacji kryzysowych lub konieczności szybkiego transportu większej liczby osób. Autobus może dzięki temu być wykorzystywany na co dzień, a jednocześnie pozostawać przydatny w sytuacjach wymagających ewakuacji.

Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów prototypu jest rozwiązanie umożliwiające wprowadzanie noszy do wnętrza autobusu. Pokazuje to, że konstrukcja została przygotowana z myślą nie tylko o przewozie zdrowych pasażerów, lecz także o transporcie osób wymagających pomocy.

Przeznaczenie

BIES jest przedstawiany jako początek całej rodziny autobusów międzymiastowych i ewakuacyjnych. Oznacza to, że pokazany pojazd nie musi być jedyną wersją tej konstrukcji. W przyszłości możliwe jest stworzenie kolejnych odmian dostosowanych do różnych zastosowań.

W przeciwieństwie do typowego autobusu specjalistycznego BIES ma łączyć funkcjonalność pojazdu pasażerskiego z możliwością szybkiej zmiany sposobu wykorzystania wnętrza. Wersja zaprezentowana we wrześniu 2026 roku została przygotowana szczególnie z myślą o zastosowaniach ewakuacyjnych.

Autosan nie podał jeszcze kompletnej oficjalnej specyfikacji technicznej prototypu. Nie są więc obecnie publicznie potwierdzone wszystkie parametry, takie jak dokładna długość autobusu, liczba miejsc, rodzaj i moc silnika, skrzynia biegów, masa całkowita czy maksymalna prędkość.

Do zadań specjalnych

Najważniejszą cechą BIES-a jest jego uniwersalność.
W codziennym użytkowaniu może funkcjonować jako autobus międzymiastowy. W razie potrzeby jego wnętrze może zostać wykorzystane do celów ewakuacyjnych.

Podczas prezentacji szczególną uwagę zwrócono właśnie na możliwość transportowania rannych na noszach.
Premierę zorganizowano z udziałem Państwowej Straży Pożarnej, jednostek Ochotniczej Straży Pożarnej oraz studentów ratownictwa medycznego. Dzięki temu można było zaprezentować praktyczne zastosowanie pojazdu w działaniach ratowniczych.

Koncepcja podwójnego przeznaczenia może być interesująca również z ekonomicznego punktu widzenia. Jeden pojazd może być wykorzystywany w normalnej eksploatacji, zamiast pozostawać przez większość czasu wyłącznie jako specjalistyczny autobus rezerwowy.

Przed powrotem na trasy

Prezentacja BIES-a ma duże znaczenie dla samego Autosanu. Firma przez wiele lat była jednym z najważniejszych polskich producentów autobusów, jednak w ostatnim okresie znaczna część jej działalności związana była także z pojazdami specjalnymi.

BIES jest pierwszym publicznie zaprezentowanym efektem programu rozwoju nowego autobusu międzymiastowego z napędem konwencjonalnym. Według dostępnych informacji przed rozpoczęciem produkcji seryjnej pojazd musi przejść testy oraz proces homologacji. Wcześniejsze założenia zakładały możliwość rozpoczęcia ofertowania i pierwszych dostaw najwcześniej w 2027 roku.

BIES

Nazwa nawiązuje do symboliki kojarzonej z siłą, mobilnością, niezawodnością i gotowością do działania. Jest również nazwą dobrze kojarzącą się z regionem Podkarpacia i Bieszczadami.

Według materiałów promocyjnych Autosanu BIES ma łączyć nowoczesną konstrukcję, funkcjonalność i komfort z rozwiązaniami umożliwiającymi szybkie dostosowanie autobusu do zadań specjalnych.

AUTOSAN BIES jest jednym z najnowszych projektów sanockiej fabryki i jednocześnie próbą stworzenia nowej generacji autobusu o uniwersalnym zastosowaniu. Jego najważniejszą cechą jest koncepcja dual use – możliwość wykorzystywania pojazdu zarówno do normalnego przewozu pasażerów, jak i do działań ewakuacyjnych.

Szczególnie interesującym rozwiązaniem jest możliwość przystosowania wnętrza do transportu osób na noszach. Dzięki temu BIES może znaleźć zastosowanie nie tylko w komunikacji międzymiastowej, ale również podczas akcji ratowniczych i sytuacji kryzysowych.

Na obecnym etapie należy jednak pamiętać, że BIES jest prototypem. Pełne dane techniczne, ostateczna konfiguracja wyposażenia, wyniki testów, homologacja oraz szczegóły dotyczące produkcji seryjnej nie zostały jeszcze przedstawione publicznie.

BIES jest jednocześnie kolejnym rozdziałem w długiej historii Autosanu, firmy, która od dziesięcioleci jest związana z polską produkcją autobusów. Po legendarnych modelach SAN, H9 i H10 nowa konstrukcja pokazuje, że sanocki producent chce ponownie rozwijać autobusy przeznaczone do przewozów pasażerskich, łącząc tę tradycję z nowymi wymaganiami dotyczącymi bezpieczeństwa i zastosowań specjalnych.

AUTOSAN BIES – dostępne dane

Autosan sam określa BIES-a jako początek nowej rodziny autobusów międzymiastowych i ewakuacyjnych.

Jak działa funkcja ewakuacyjna?

Najważniejszą cechą BIES-a jest możliwość wykorzystania jednego autobusu w dwóch rolach.
Na co dzień może służyć do przewozu pasażerów, a podczas sytuacji kryzysowej jego wnętrze może zostać szybko dostosowane dla celów akcji ewakuacyjnej.

Podczas premiery pokazano możliwość wprowadzania noszy do wnętrza pojazdu.
Specjalna klapa na otworze w czołowej części autobusu otwiera przestrzeń z prowadnicami wprowadzającymi nosze na pokład autobusu.
Producent nie podał jednak jeszcze publicznie, ile dokładnie noszy można umieścić w pojeździe ani jak długo trwa zmiana konfiguracji.

BIES vs Autosan H9

Dla porównania warto przyjąć H9-21, czyli jedną z najbardziej charakterystycznych wersji międzymiastowych H9.
Dane H9 są dobrze udokumentowane, podczas gdy BIES dopiero przechodzi drogę od prototypu do homologacji.

Dla H9-21 źródła podają 10 m długości, 2,5 m szerokości, 3,15 m wysokości oraz 51 miejsc, z czego 39 siedzących. Wersje H9-20/21 wykorzystywały m.in. silniki 6CT107, a moc późniejszych odmian dochodziła do 150 KM.

Ciekawostka:
H9 również miał wojskowo-sanitarne zastosowanie

Co ciekawe, porównanie BIES-a z H9 pod względem ewakuacji rannych nie jest całkowicie przypadkowe.
W materiałach dotyczących H9 odnotowano rozwiązanie pozwalające na adaptację autobusu do roli wojskowego pogotowia ratunkowego – m.in. poprzez odpowiednią konstrukcję przedniej części nadwozia umożliwiającą załadunek rannych.

W przypadku BIES-a koncepcja została jednak wpisana bezpośrednio w założenia nowego pojazdu: ma on być od początku autobusem podwójnego przeznaczenia, a nie zwykłym autobusem, który można dodatkowo zaadaptować.

Najważniejsza różnica

Można to ująć bardzo prosto:

H9:

autobus pasażerski → możliwość specjalnej adaptacji

BIES:

autobus pasażerski + konstrukcyjnie przewidziana druga funkcja – ewakuacyjna

To właśnie ta druga funkcja obecnie najważniejszym wyróżnikiem BIES-a.
Pełne porównanie techniczne będzie możliwe dopiero po opublikowaniu przez Autosan parametrów homologacyjnych.

Oficjalne informacje: Autosan – strona producenta